Ticaret Bakanlığı, 09 Şubat 2026 tarihli açıklamasıyla kanatlı eti ihracatının durdurulmasına yönelik tedbirleri yürürlüğe aldığını duyurdu. Açıklamada; iç talepte artış, dönemsel tüketim eğilimlerindeki değişimler ve bölgesel gelişmelerin gıda piyasaları üzerindeki etkileri nedeniyle bazı ürünlerde fiyat hareketlerinin hızlanabileceği vurgulanıyor. Bu çerçevede kanatlı eti piyasasında fiyat oluşumları izlenerek, arz-talep dengesini desteklemek amacıyla adım atıldığı belirtiliyor.
1) Resmî gerekçe seti: Bakanlık neyi hedefliyor?
Açıklamanın özeti net: amaç “ihracatı cezalandırmak” değil; kısa vadede iç piyasada arz-talep dengesini desteklemek ve fiyat hareketlerini izlemek. Metinde ayrıca fahiş fiyat istismarı ve spekülatif fiyatlama gibi tüketiciyi mağdur eden davranışlara karşı denetim vurgusu yer alıyor.
- Arz-talep dengesi: İç talepteki artış dönemlerinde iç piyasayı dengeleme.
- Fiyat hareketleri: Olağan piyasa şartlarının dışına çıkan oluşumların takibi.
- Gıda arz güvenliği: Temel gıdada erişilebilir fiyat ve süreklilik.
2) “Resmî karar yazısı” nerede? Neden herkes arıyor?
Kamuya açık duyuru, “basın açıklaması” formatında yayınlandığı için metinde GTİP kapsam listesi, süre ve istisnalar gibi teknik ayrıntılar yer almıyor. Bu tür tedbirlerde uygulamanın “kesin kanıtı” çoğu zaman gümrük sistemindeki fiilî kural (beyanname aşamasında blokaj/ret) ve ilgili kurum yazışmalarıdır.
3) İhracatçı için 24–48 saatlik aksiyon planı
Bu tip ani kısıtlamalarda kayıp çoğu zaman “ürün satılamadı”dan değil, yanlış yönetilen kontrat + lojistik birleşiminden gelir. Aşağıdaki adımlar, riski hızlı düşürür:
- GTİP & ürün tanımı netliği: “Kanatlı eti” tek başına yeterli tanım değil; ürün formu/işlenmişlik durumu kritik.
- Gümrük uygulamasını teyit: Müşavirle sistem kontrolü (blokaj/ret) + yazılı çıktı alın.
- Kontrat taraması: Force majeure / government action, teslim tarihi toleransı, iptal-geri ödeme ve cezai şartlar.
- Alıcı iletişimi: Resmî metne referans vererek alternatif tarih/ürün/parti opsiyonu sunun.
- Maliyet kontrolü: Demuraj/ardiye riskini azaltacak şekilde yükleme, depo ve rezervasyonları revize edin.
4) Operasyonel etkiler: Nerede tıkanır?
En sık tıkanma noktaları:
- Yeni beyanname açılışı: Sistem kısıtı nedeniyle işlem ilerlemeyebilir.
- Yükleme öncesi rezervasyon: İptal/erteleme maliyetleri (rezervasyon, depolama, iç nakliye).
- Alıcı kontratı: Gecikme cezaları ve “teslimat taahhüdü” maddeleri.
5) “Bundan sonra ne olur?” — soğukkanlı okuma
Bakanlık metni “fiyat hareketlerinin izlenmesi” ve “arz-talep dengesini destekleme” çerçevesini kuruyor. Bu, tedbirin duruma bağlı yönetileceğini ima eder: iç piyasadaki fiyat/arz sinyalleri normale dönerse esneme, tersi olursa sürdürme. Bu yüzden ihracatçı tarafında yapılması gereken şey “tahmin” değil; uygulama teyidi + esnek kontrat yönetimi.
Kaynak
Ticaret Bakanlığı – Basın Açıklaması (09 Şubat 2026)
İletişim
Bu tedbirin sizin ürününüzü/GTİP’inizi etkileyip etkilemediğini, kontrat riskinizi ve gümrükteki fiilî uygulamayı hızlıca netleştirmek istiyorsan, IIM ile iletişime geç. 1 sayfalık “aksiyon planı” çıkaralım.
Not: Güncelleme geldikçe (GTİP kapsamı / istisnalar / süre) bu sayfayı revize edeceğiz.
